محله الکترونیکی

یک قانون کلی در ذهن اقتصاد خوانده هست که تابع تقاضا نزولی است، یعنی اگر قیمت افزایش یابد، تقاضا کاهش می‌یابد. برهمین اساس است که از رفتار اکثر ایرانی‌ها که به محض گران شدن کالایی اشتیاق بیشتری برای خرید آن کالا پیدا می‌کنند، خرده گرفته می‌شود.

تا حدی که گاه این رفتار غیرعقلایی دانسته می‌شود. چون گفته می‌شود، قوانین علم اقتصاد با فرض وجود انسان عقلایی تنظیم شده است.

اما آیا واقعا ما ایرانی‌ها غیر عقلایی رفتار می‌کنیم؟

نگاه تاریخی نشان می‌دهد که اقتصاد ایران طی سال‌های متمادی ساختاری تورمی‌داشته است. یعنی قیمت‌ها عموما روند صعودی داشته اند. این تجربه تاریخی ناخودآگاه رفتار کنونی مردم را شکل می‌دهد. زمانی که تجربه نشان داده که کالایی که امروز خریداری می‌کنید ارزان تر از چند روز آینده است، طبیعی است که رحجان نقدینگی کاهش می‌یابد و تقاضای کوتاه مدت همواره ملتهب باقی می‌ماند.

لذا به محض آغاز روند صعودی قیمت یک کالا، عموم مردم تلاش می‌کنند که خریدهای آینده خود را نیز زودتر از موعد انجام دهند تا هزینه تورم آتی را کاهش دهند.

پس در یک ساختار تورمی‌که تجربه اندکی از دوره‌های بازگشت قیمت‌ها و کاهش قیمت‌ها دارد، رشد تقاضا به محض شروع گرانی غیرعقلایی نیست.

در واقع ما با خرید زوهنگام به لحاظ ذهنی از بابت پرداخت هزینه کمتر تورم احساس کسب سود می‌کنیم. این احساس سود ما را همواره ترغیب به خرید پیش از موعد می‌کند.

در نتیجه این رفتار چندان هم غیرعقلایی نیست. نه این که از ما رفتار غیرعقلایی سر می‌زند بلکه واقعیت این است که قانون عمومی‌تقاضا در اقتصاد تورمی‌ایران مصداق ندارد.

مردم از بس هزینه تلخ تورم را پرداخت کرده اند، آبدیده شده اند چندان که ضرب المثل”سزای گران فروش نخریدن است” دیگر در جامعه امروز ما خریدار زیادی ندارد

منبع: خبرآنلاین